Шрифт өлчүсү:
А+
А
А-
30 Октјабр 2014

Бәзи натигләр дејир ки, биз сијасәт адамы дејилик. Бу дүзҝүн дејил!

Мүһарибә иштиракчылары һејәтинин мәркәзи гәрарҝаһ рәиси Мәһәммәд Һүсејн Ниҹат, Ҹәнаб Рәһбәрлә ҝөрүш һаггында данышыр...
Рәһбәрин дини һејәтләрә төвсијәләри (Дини һејәт дини мәрасимләрин кечирилмәси үчүн диндарлар тәрәфиндән јарадылмыш ҹәмијјәтдир)


Дини һејәтләрин бир нечә хүсусијјәти вар. Бу хүсусијјәт онлары башгаларындан фәргләндирир. Биринҹи хүсусијјәт будур ки, бу һејәтләр Ислам вә мәсум имамлара (ә) ашиг халг тәрәфиндән идарә олунур. Бу һејәтләр Әһли-Бејтә (ә) ешг меһвәриндә тәшкил едилир. Икинҹи хүсусијјәт будур ки, бу һејәтләрин хәрҹләри дөвләт тәрәфиндән јох, халг тәрәфиндән тәмин олунур. 3-ҹү хүсусијјәт бу һејәтләрдә халг, руһанијјәт вә мәддаһларын бир араја ҝәлмәсидир. Халг һејәти тәшкил едир, онун хәрҹини өдәјир, руһани Әһли-Бејтлә (ә) танышлыг вә Әһли-Бејтә (ә) мәһәббәти чатдырыр, мәддаһ бу мәзмуну гәлб вә руһлара көчүрән сәнәткардыр.
Дини һејәтләр тарих боју, хүсуси илә Иранда шиәлик дөврүндә Ислам мәдәнијјәтини халг арасында јајан әсас гурумдур. Ҹәнаб Рәһбәр бу барәдә бујуруб: “Биз мүсәлманлар, хүсуси илә шиәләр елә бир имтијаза маликик ки, башга милләтләрдә вә динләрдә бу имтијаз биздәки һәддә дејил. Бу имтијаз инсанларын үзбәүз дајандығы дини мәрасимләрдир. Дүнјанын башга јерләриндә вә динләриндә белә мәрасимләр нәзәрә чарпмыр. Әҝәр олса да бу ҝүҹдә, бу ҝенишликдә, бу тәсирдә вә бу мәзмунда дејил.”

Ҹәнаб Рәһбәр Ајәтуллаһ Хаменеинин дини һејәтләрә төвсијәләри
(Ҹәнаб Рәһбәрин дини һејәтләрә үнванланмыш төвсијәләрини 6 група бөлмәк олар)

1. Һејәт фәзасы (атмосфери)
Мәҹлисин атмосфери барәдә Һәзрәт Ағанын нәзәри будур ки, бурада мәнтиг вә дујғу елементләри олмалыдыр. Шиәлик һәрәкатынын әсасыны ҝүҹлү мәнтиг вә дәрин дујғулар тәшкил едир. Әҝәр мәҹлисин мәнтиги дәлилләри чох, емосионал фәзасы зәиф олса бу мәҹлис ҹазибәли олмаз. Инсанлар һәм мәнтиг, һәм дә емосионал ҹазибәси олан јерләрә үз тутурлар. Ҹәнаб Рәһбәр һәмишә мәнтиг вә дујғуларын әһәмијјәтини вурғулајыб. Ајәтуллаһ Хаменеи бујурур: “Үмуми шиә һәрәкатынын әсасыны ҝүҹлү мәнтигдән әлавә дујғулар тәшкил едир. Елә илк ҝүндән һазыркы вахта гәдәр ағыл вә дүшүнҹәнин кәнарында ешг олуб. Әгл вә ешгин мөвҹудлуғу шиәлији јашадыб. Тарихдә баш вермиш тәлатүмләри нәзәрә алсаг бу мәктәб 100 дәфә сәһнәдән ҝетмәли иди. Амма ҝүҹлү мәнтиг вә дәрин ешг она һәјат вериб. Мәнтиг вә ешг ајры-ајрылыгда бу гәдәр тәсирә малик дејил...”
2. Минбәр
Ҹәнаб Рәһбәр мүһарибә иштиракчыларынын дини һејәт фәаллары илә ҝөрүшдә минбәрин әһәмијјәт вә ролундан данышыб. Ајәтуллаһ Хаменеи бујуруб: “Дини һејәтләр мәктәб олмалыдыр. Минбәр гаршысында 10 мәҹлис әјләшмиш инсан һисс етмәлидир ки, нә исә өјрәниб. Мәсәлән анлајыб ки, Ашурада кимләр олуб, нә үчүн мәсум имамын (ә) гаршысында ҹәбһә гурулуб вә имам шәһадәтә јетирилиб...” Ҹәнаб Рәһбәр бу фикирдәдир ки, Әзадарлыг сөзүн һәгиги мәнасында мәктәб олмалыдыр. Һәзрәт Аға гејд едир ки, һазырда бу фәзаны хүсуси илә һејәтләрдә зәиф ҝөрүрүк. Бу бизим јетәрсиз ишимизин нәтиҹәсидир. Бир бу гәдәр әзадарлыг, мөвлуд вә шәһадәт мәрасимләри кечирилир, халг өзү бу мәрасимләрә гатылыр. Бу чох бөјүк бир фүрсәтдир вә бу фүрсәтләрдән истифадә едилмәлидир.
3. Һејәт секулјар олмамалыдыр
Öтән ил мүһарибә иштиракчыларынын мәркәзи гәрарҝаһ үзвләри Ҹәнаб Рәһбәрин ҝөрүшүндә олдулар. Бу мәҹлисдә белә бир мәсәләјә тохунулду ки, шаирләр, натигләр әзадарлыгларда дөвләт вә халгын проблемләриндән дә данышмалыдыр. Мәҹлисләр бир нөв халгын бәсирәтини артырмалыдыр. Ҹәнаб Рәһбәр өз сөһбәтиндә бу мөвзуја тохунараг бујурду: “Бурада ҹәнаб Ниҹатын ишарә етдији мөвзу әһәмијјәтә маликдир. Һејәтләр секулјар ола билмәз. Шиә мәктәбиндә секулјар дини һејәт јохдур. Һүсејнә (ә) марағы оланын сијаси Ислама марағы вар. Ислам һагг јолда ҹиһад, шәһадәт, фәдакарлыг динидир. Әзадарлыг мәрасиминдә сијаси сөһбәтләрдән узаг олмаг истәји јанлышдыр.”
Һәзрәт Аға сөзүнүн давамында бујуруб: “Һејәт о дејил ки, сијасәтә мүдахилә етмәсин. Бәзи натигләр дејирләр ки, биз сијасәт адамы дејилик. Бу дүзҝүн дејил. Мәсум имамларын (ә) хүсусијјәтләриндән бири бу олуб ки, Аллаһ јолунда вурушублар. Биз елә бир имам танымырыг ки, мүбаризә апармамыш олсун.”
Şиәлијин мүһәррикини ишә салан елә бу тәлимләрдир. Исламын зүһурундан 1300 ил өтәндән сонра шиәлик бајрағы Ислам торпагларында јенидән уҹалды. Бу һадисә мәнтәгә вә дүнја зорлуларыны гәзәбләндирди. Биз ингилабдан өнҹә бу тәлимләр әсасында мүбаризә апарырдыг. Залым режим вә һакимләрлә мүбаризә минбәрләрдән башлады. Мәрһум Имам Хомејни (р) ингилабдан өнҹә Ашура ҝүнү Фејзијјә мәдрәсәсиндә минбәрә галхыб, үзүнү шаһа тутду вә она нәсиһәт верди. Имам бујурду ки, сәнин ҝедишинлә халгын шүкр етмәсини, атан кими олмағыны истәмирәм. Имам Хомејни (р) Ашура, Тасуа, Әрбәин кими ҝүнләрдән истифадә едиб, залым режимә сөзүнү дејирди. Будур сијаси һејәт.
Ингилабын гәләбәсиндән сонра да бу тәдбирләрдән истифадә едилди. Мүгәддәс мүһарибә илләриндә инсанлара шәһадәт руһијјәси верән бу әнәнәләр иди. Дөјүшчүләр башына “Ја Зәһра”, “Ја Һүсејн” кими лентләр бағлајыб мејдана ҝедирдиләр. Онлар Һүсејн (ә) кими шәһид олмаг арзусунда идиләр.
Демәк, һејәтин әсас ишләриндән бири јолу вә мәгсәдләри танытдырмагдыр. Әзадарлыг мәрасимләриндә халга ҝүнүн Һүсејни (ә) вә ҝүнүн Језидинин кимлији танытдырылмалыдыр. Ҹәнаб Рәһбәр бујурур: “Ашура һадисәси тәкҹә тарихдә јер алмыш һадисә дејил. Һәр дөврдә Језидин јолуну ҝедәнләр мүәјјән едилмәлидир. Бундан сонра һәмин ҹәбһә гаршысында Һүсејн (ә) әгидәсинә малик ҹәбһә гурулмалыдыр. Минбәр инсан тәрбијә етмәли, дүшүнҹә формалашдырмалыдыр. Рөвзә, нөвһә, синә вурмаг әзадарлыг атмосферини Һүсејн (ә) идеаллары илә зәнҝинләшдирмәлидир.”
4. Мәддаһ
Ҹәнаб Рәһбәрин мәддаһлыгла бағлы үмуми фикри будур ки, шер мәзмунлу, ифа сәнәткарҹасына олса бунун тәсири минбәрдән бир нечә дәфә артыгдыр. Ҹәнаб Рәһбәр дәфәләрлә бујуруб ки, мәддаһ инсанларда мәрифәт јаратмалыдыр. Мәддаһлыг гәлбләрдә дујғу чешмәләри гајнатмагдыр. Шер вә ифа сәнәтиндән истифадә етмәклә гәлбләр дујғуландырылмалыдыр.
Әҝәр Кәрбәла һаггында данышылан дастан ҝөзәл вә һүзнлү олса ешидәнләр тәсирләнәр. Бу ҝөзәл дастаны театр вә ја филм шәклиндә ҹанландыра билсәк даһа тәсирли олар. Мәддаһ бир мөвзуну сәс вә ифасы илә ҹанландыран сәнәткар кимидир. Бу шәкилдә тәгдимат мөвзунун тәсирини ҝүҹләндирир. Ҹәнаб Рәһбәр бујурур: “Мәддаһлыгда бир нечә сәнәт чешмәси вар: шериниз сәнәтдир, сәсиниз сәнәтдир, сечдијиниз аһәнҝ сәнәтдир, ишарә вә һәрәкәтләриниз сәнәтдир.” Буна ҝөрә дејирләр ки, мәддаһын ҝөзәл шер охумасы, еләҹә дә сәнәткарлыгла охумасы мүһүмдүр.
5. Шерләр
Һәзрәт Аға шер барәдә бујурур ки, мәгбул сајылан шерин бир нечә хүсусијјәти олмалыдыр. Ҹәнаб Рәһбәр бујурур: “Шер мөһкәм, ҝүҹлү, мәзмунлу, гәнаәтбәхш олмалыдыр. Бәзән мәддаһын охудуғу гәсидә бир минбәрдән тәсирли олур. Бәзән бир бејт шер бир китабдан дәјәрли олур. Бүтүн бунлар асанлыгла әлдә едилмир. Хејли зәһмәт чәкмәк, ҝөзәл шер тапмаг, ону әзбәрләмәк вә ҝөзәл охумаг лазымдыр.”
Ҹәнаб Рәһбәр бујурур ки, шерин мәзмуну дини олмалыдыр вә тәкҹә ҝөзәллик бәс етмир. Бәзән мәддаһын охудуғу шердән хошумуз ҝәлир, амма баханда ҝөрүрсән ки, бу шерин дини мәзмуну јохдур. Динләјиҹиләр ағласалар да маарифләнмирләр. Рәһбәр бујурур: “Шерләрдә уҹа Ислам мәфһумларынын олмасы зәруридир. Мәсәлән, төвһид вә ја нүбүввәт мөвзусунда мәфһумлар дәјәрлидир. Чох дәјәрли классик шаирләримиз өз диван вә мәснәвиләринин мүгәддимәсиндә төвһид вә нүбүввәтә јер верибләр.”
6. Мәддаһлыгда үслуб вә аһәнҝ
Мәддаһларын виладәт вә шәһадәт ҝүнләри охдуғу сүруд вә нөвһәләрин үслуб вә аһәнҝинә диггәт јетирилмәлидир. Ҹәнаб Рәһбәр бујурур ки, бу саһәдә милли мусигидән истифадә олунмалыдыр. Ҹәнаб Рәһбәрин нәзәринҹә Иран мусигисинин бөјүк һиссәси мәрсијә вә мәддаһлыгдан ҝөтүрүлүб. Һазырда мусигичиләрин истифадә етдији аһәнҝләрин бөјүк бир һиссәси гәдим мәддаһлыгдан бәһрәләнир. Мәддаһлар үсул вә аһәнҝ сечиминдә милли мусигијә әһәмијјәт вермәлидирләр. Ҹәнаб Рәһбәр бујурур: “Биз гәдимдә мәшһур мусигичиләрдән ешитмишдик ки, әсил Иран мусигисини нөвһәханлар вә шәбиһханлар јадда сахлајыб. Мусигинин нота көчүрүлүлмәси ихтира едилмәдији бир дөврдә мәһз мәддаһлар өз зеһнләриндә гәдим милли мусигини горуја билибләр.”
Ҹәнаб Рәһбәр бујурур ки, мәддаһлыгда Гәрб мусигисини јамсыламаг јанлышдыр. Рәһбәр Гәрб мусигисиндән чәкинмәји төвсијә едәрәк дејир: “Мәддаһ Гәрб мусигисини, өзү дә јанлыш шәкилдә јамсыламамалыдыр. Бир әрәб ханәндәнин нә вахтса Гәрбдән ҝөтүрдүјү мусигини мәҹлисләримизә ҝәтирә билмәрик. Тәәссүф ки, ингилабдан габаг да белә аддымлар атылыб. Милли мусигинин дә һарам нөвү вар. Иран мусигисинин һалалыны тапмаг олар. Ингилабдан сонра вәзијјәт бир гәдәр јахшылашыб. Бу ҝүн мәддаһын Гәрб үслубуну дини мәҹлисә ҝәтирмәси дүзҝүн дејил.”
Ҹәнаб Рәһбәр мәддаһлара төвсијә едир ки, өзләри мусиги бәстәләсинләр. Бу гәдәр зөвг вә сәнәт олан јердә шүбһәсиз ҝөзәл аһәнҝ бәстәләјәнләр дә вар.

Ҹәнаб Рәһбәрин имам Хомејни (р) һүсејнијјәсиндәки мәрасимлә бағлы төвсијәси
Һәзрәт Аға һүсенијјәдәки мәҹлисләрлә бағлы бир нечә нөгтәјә ишарә етди. Бујурду ки, инсанлар адәтән мәҹлисдән бир-ики саат габаг бураја топланыр. Төвсијә олунду ки, вахтын сәмәрәли кечмәси үчүн хүсуси програм тәнзимләнмәлидир. Ҹәнаб Рәһбәрин катиблији мүбарәк рамазан ајында ҝүнорта намазындан бир саат габаг үчүн Гуран гираәти нәзәрдә тутуб. Мәһәррәмлик вә Фатимијјә ҝүнләриндә ҹәнаб Фәллаһзадә азандан јарым саат габаг ҝәлиб шәри мәсәләләр данышыр ки, мәҹлисдәкиләрин вахты сәмәрәли кечсин.
Ҹәнаб Рәһбәр төвсијә едир ки, мәҹлисләрдә фајдалы китаблардан охумаг јахшы оларды. Мәсәлән мүһарибә хатирәләри охумаг сәмәрәлидир. Мәҹлисдә китаб охунмасы динләјиҹиләри дә буна сөвг едә биләр. Ҹәмијјәтдә китаб охумаг әнәнәси јохдур. Биз дә бу әнәнә олмадығындан мәҹлисләрдә китаба јер вермирик.

Вилајет.нур-аз
Охунуб 5231 дәфә
در حال ارسال اطلاعات...
Go to TOP